Dlaczego l’karnityna jest nam niezbędna?
l'karnityna zawdzięcza swoją nazwę łacińskiemu słowu „caro”
czyli mięso. Z mięsa wołowego została wyizolowana już na początku XX wieku. Po
poznaniu jej budowy oraz roli w procesie pozyskiwania energii wysnuto
stwierdzenie, iż jest ona niezbędna dla prawidłowego rozwoju człowieka. Odkryto
również, że organizm ludzki ma możliwość syntezy tego związku we własnych narządach.
Produktami wyjściowymi są aminokwasy, nekroliza i lizyna. Dla przeprowadzenia
syntezy l’karnityny konieczne są również witaminy: C, B6, niacyna oraz żelazo.
Przy obecności tych witamin, synteza l’karnityny odbywa się w nerkach, a prze de
wszystkim w wątrobie, gdzie w pierwszej kolejności docierają wchłaniane w
jelitach aminokwasy. Wątroba uwalnia wytworzoną l’karnitynę do krwi z kąd mogą
pobierać ją inne komórki w zależności od zapotrzebowania. Potwierdzono, że
stężenia l’karnityny w tkankach są o wiele wyższe niż we krwi w tym samym
czasie co świadczy o aktywnym gromadzeniu tego związku w komórkach. Zapotrzebowanie
na l’karnitynę wiąże się ściśle z procesami spalania czy utleniania kwasów
tłuszczowych jako źródła energii. Same kwasy tłuszczowe, powstałe jako efekty
trawienia tłuszczów, znajdujących się w pożywieniu lub uwalniane z zapasów
organizmu transportowane są we krwi w kompleksach z białkami. Struktura ich
cząsteczek sprawia, że są nierozpuszczalne w wodzie, stąd tylko połączenie z
nośnikami białkowymi pozwala na ich transport z krwią po organizmie. Wnikanie l’karnityny
do komórek również odbywa się przy udziale nośnika, już na powierzchni komórki
zostaje ona przyłączona do specjalnego białka wiążącego i tam może pokonać
bramkę w białkowo lipidowej błonie komórkowej. Miejscem pozyskiwania energii w
komórce są mitochondria. Te organelle wewnączkomórkowe są oddzielone od
pozostałych struktur komórkowych i cytoplazmy, przy pomocy podwójnej błony. Podobnie
jak pozostałe błony biologiczne są one zbudowane z białek i tłuszczów, a
transport do wnętrza mitochondriów jest selektywny. Kwasy tłuszczowe o
mniejszej ilości atomów węgla w łańcuchu łatwiej przenikają do mitochondriów i
ulegają spalaniu. Natomiast kwasy tłuszczowe o dłuższym łańcuchu, potrzebują
transportera umożliwiającego pokonanie błon mitochondrialnych. Taką właśnie
rolę pełni l’karnityna. Po przyłączeniu się do cząsteczki kwasu tłuszczowego
tworzy związek zwany acylokarnityną i w tej formie transortuje go do miejsca
utleniania. Jest również niezbędna do posprzątania, gdyż usuwana nadmiar reszt
acylowych z obszaru mitochondriów. Ich nadmiar zaburza spalanie kwasów
tłuszczowych. Działa jak szczególny rodzaj środka transportu, bez pustych
przebiegów.
Brak komentarzy:
Prześlij komentarz